کوتاهی در دین، بزرگ‌ترین حسرت و مصیبت در روز قیامت است

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، آیت‌الله هاشمی علیا، استاد اخلاق و مؤسس مدرسه علمیه حضرت قائم (عج) چیذر، در جلسه هفتگی اخلاق عمومی که روز چهارشنبه با عنوان «شرح دعای هشتم صحیفه سجادیه» در مسجد این حوزه برگزار شد، به تبیین فراز «وَ نَعُوذُ بِکَ مِنَ الْحَسْرَهِ الْعُظْمَی وَ الْمُصِیبَهِ الْکُبْرَی» پرداخت و ابعاد مختلف «حسرت عظمی» و «مصیبت کبری» را از منظر قرآن و روایات تشریح کرد.

وی با بیان اینکه حسرت از شدیدترین غم‌های روحی انسان است، اظهار داشت: مراد از «حسرت عظمی» در کلام امام سجاد (ع)، حسرتی است که همه انسان‌ها در قیامت دچار آن می‌شوند؛ اعم از کفار، منافقان، اهل معصیت و حتی مؤمنان. از همین‌رو قرآن کریم از قیامت به عنوان «یوم‌الحسره» یاد می‌کند؛ روزی که حقیقت اعمال و کوتاهی‌های انسان آشکار می‌شود.

این استاد اخلاق با تأکید بر اینکه حسرت تنها مخصوص اهل جهنم نیست، افزود: مؤمنان نیز در قیامت حسرت می‌خورند که چرا از فرصت‌های دینی و معنوی خود به‌درستی استفاده نکردند؛ چرا در مجالس دینی حضور نداشتند، چرا واجبات را کامل انجام ندادند، چرا نافله‌ها را به‌جا نیاوردند، چرا رذائل اخلاقی را از خود دور نکردند و چرا در مسیر علم، تقوا، بندگی و قرب الهی کوتاهی کردند. انسان زمانی که ارزش دین، عبادت و انسانیت را به‌درستی درک کند، بر همه تفریط‌های خود حسرت می‌خورد.

وی تصریح کرد: عالم و جاهل، مجاهد و غیرمجاهد، شهید و غیرشهید، همگی در قیامت به میزان ظرفیت و فرصت‌هایی که در دنیا داشته‌اند، کوتاهی‌های خود را درمی‌یابند. مصیبت کبری نیز معنایی نزدیک به همین حقیقت دارد؛ مصیبتی که ریشه در عذاب‌های روحی دارد و به‌مراتب از عذاب‌های جسمانی سخت‌تر است.

آیت‌الله هاشمی علیا با اشاره به آیات قرآن کریم، برخی جلوه‌های این مصیبت عظیم را تبیین کرد و گفت: قرآن در آیه ۲۷ سوره فرقان، قیامت را روزی معرفی می‌کند که ظالمان از شدت حسرت دستان خود را به دندان می‌گزند و آرزو می‌کنند که ای کاش راه پیامبران را در پیش گرفته بودند. در آیه بعد، به کسانی اشاره می‌شود که همنشینان ناباب، آنان را از ذکر خدا، قرآن، پیامبر و امام بازداشتند و سبب گمراهی‌شان شدند.

وی ادامه داد: طبق آیات سوره زمر، هنگامی که قیامت به‌طور ناگهانی فرا برسد، همه روابط دنیوی قطع می‌شود؛ پدر، مادر، استاد، دوست، شریک و خویشاوند هیچ نقشی در نجات انسان نخواهند داشت و هر کس تنها در اندیشه سرنوشت خویش است.

این استاد اخلاق با اشاره به روایات اهل‌بیت (ع) اظهار داشت: شدیدترین حسرت در قیامت از آنِ کسانی است که دنیا را به آخرت فروختند و برخلاف علم و ادعای عدالت خود عمل کردند. امام صادق (ع) می‌فرماید: حسرت، پشیمانی و وای بر کسی است که از آنچه به آن بصیرت یافته بهره نبرده و نداند عملی که انجام می‌دهد به سود اوست یا زیانش.

وی بزرگ‌ترین مصیبت را نقصان در دین دانست و افزود: از منظر پیامبر اسلام (ص) و امیرالمؤمنین علی(ع)، مصیبت واقعی، فقر، بیماری یا از دست دادن مال نیست، بلکه از دست دادن دین و تضعیف باور، اخلاق و بندگی است. دین، روش صحیح زندگی را به انسان می‌آموزد؛ اینکه چگونه بیندیشد، چگونه عمل کند، چگونه مال به دست آورد و چگونه آن را مصرف کند.

آیت‌الله هاشمی علیا تأکید کرد: انسان باید دین خود را حفظ کند، حتی اگر مال یا جانش را از دست بدهد. جان‌دادن در راه حفظ دین، مسلوب‌شدن نیست، بلکه عین عزت و مقام است و چنین انسانی شهید محسوب می‌شود؛ در مقابل کسانی که برای پول، منافع یا فشارهای دنیوی، دین خود را فروختند، در اغتشاشات مشارکت کردند، به مردم آسیب زدند یا راضی به این اعمال بودند، دچار بزرگ‌ترین خسران شده‌اند.

وی با اشاره به آیه «وَاتَّبِعُوا أَحْسَنَ مَا أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ» گفت: قرآن راه نجات از حسرت عظمی و مصیبت کبری را پیروی از بهترین آنچه خدا نازل کرده معرفی می‌کند. مقصود از «أحسن» می‌تواند کل قرآن یا واجبات آن باشد؛ چراکه قرآن شامل مستحبات و مباحات نیز هست، اما واجبات، ستون اصلی نجات انسان‌اند.

این استاد اخلاق در پایان با تأکید بر اینکه دنیا محل تجارت اولیای الهی است، خاطرنشان کرد: انسان می‌تواند با علم، اخلاق، عمل صالح و استفاده صحیح از مال، به عزت انسانی و قرب الهی دست یابد. کوتاهی در این مسیر، بزرگ‌ترین حسرت انسان در روز قیامت خواهد بود.

انتهای پیام/